Czym różni się grappa od brandy? Przewodnik po dwóch szlachetnych destylacjach

Jaka jest różnica między grappą a brandy? Choć grappa i brandy bywają mylone, dzieli je niemal wszystko: od surowca, przez proces produkcji, po sposób podawania i kulturowy rodowód.

Czym różni się grappa od brandy, czyli kilka słów o tym, jak powstają te alkohole

Najistotniejsza różnica między grappą a brandy kryje się w tym, co trafia do alembiku. Brandy powstaje z destylacji fermentowanego soku winogronowego, czyli po prostu wina, wykorzystując pełnowartościowe owoce. Sama nazwa wywodzi się od holenderskiego słowa brandewijn, co oznacza „palone wino”: historycznie destylacja była sposobem na zakonserwowanie wina przed długimi podróżami morskimi, a sam destylat początkowo traktowano jako lekarstwo. Grappa to natomiast produkt wtórny, powstaje z wytłoków winogronowych (wł. vinaccia), czyli skórek, pestek i łodyżek pozostałych po tłoczeniu soku. To, co dla winiarzy stanowi odpad, dla włoskich gorzelników jest bazą do stworzenia niezwykle intensywnego destylatu. Ciekawostką jest, że grappa przez wieki była uważana za napitek biedoty. Chłopi, nie chcąc marnować niczego z cennych zbiorów, pędzili z wytłoków ostry alkohol, który miał ich rozgrzewać podczas surowych, alpejskich zim. Ciekawym domowym sposobem na szybkie odróżnienie młodej grappy od młodej brandy jest roztarcie kropli na wierzchu dłoni. Odparowująca grappa uwalnia rustykalny zapach pieczonego chleba, rodzynek i świeżych winorośli, podczas gdy brandy zazwyczaj pachnie cieplej, winnie i dębowo.

Najlepsza grappa na świecie

Brandy destyluje się z wina w miedzianych alembikach lub kolumnach, często poddając procesowi dwukrotnemu, co zapewnia jej łagodniejszy profil. Kluczowym etapem jest leżakowanie w dębowych beczkach (często z dębu limouzińskiego, amerykańskiego lub tronçais), które przez lata oddają trunkowi tzw. „działkę aniołów” (odparowujący alkohol), a w zamian nadają mu bursztynową barwę oraz nuty wanilii, karmelu i przypraw. Produkcję najwyższej klasy brandy opanowali do perfekcji Francuzi z wielkich domów koniakowych, takich jak Rémy Martin, Hennessy, Courvoisier czy Martell, a także rzemieślnicy tworzący Armagnac (np. Château de Laubade). Wybitni są również Hiszpanie, wytwarzający doskonałe brandy (np. Torres) dojrzewające w tradycyjnym systemie solera.

Produkcja grappy wymaga z kolei niesamowitej presji czasu, ponieważ wytłoki szybko ulegają utlenieniu. Najlepsze gorzelnie przetwarzają je w ciągu zaledwie 24 godzin od winifikacji. Mistrzami w tej dziedzinie są włoskie rodzinne dynastie. Pionierami, którzy podnieśli grappę do rangi luksusu, jest rodzina Nonino, znana z destylacji z jednej odmiany winogron (tzw. grappa monovitigno). Inni giganci jakości to gorzelnia Poli działająca od 1898 roku oraz piemoncka Berta, słynąca z grappy leżakowanej. Tradycyjnie grappę destyluje się w małych alembikach parowych (np. systemem Bagnomaria), a nowoczesne zakłady stosują metody próżniowe, by w niższych temperaturach ocalić najdelikatniejsze związki aromatyczne.

Prawdziwa Grappa pochodzi wyłącznie z Włoch

Geograficznie brandy jest trunkiem kosmopolitycznym, produkowanym wszędzie, gdzie rośnie winorośl – od Francji, przez hiszpańskie Jerez, aż po Peru i Chile (Pisco), a nawet Kalifornię czy Australię. W krajach anglosaskich i we Francji traktuje się ją z ogromną rewerencją jako synonim luksusu. Grappa natomiast posiada chronioną nazwę i może być wytwarzana wyłącznie we Włoszech (oraz w kilku kantonach Szwajcarii i San Marino), stanowiąc żywe dziedzictwo kulturowe, głęboko zakorzenione w regionach takich jak Veneto, Friuli-Venezia Giulia czy Trentino-Alto Adige.

Różnica między grappą a brandy – jak smakują te alkohole?

Pod względem smakowym brandy jest łagodniejsza, okrągła i złożona, o teksturze niemal oleistej. Grappa z kolei bywa ostra, bardzo wyrazista, czysta i wytrawna, z dominacją aromatów świeżych winogron, białych kwiatów i ziół. Jakość brandy definiuje klasa bazowego wina, czas leżakowania (od 2 lat dla VS po ponad 10 dla klasyfikacji XO) i rodzaj drewna. W przypadku grappy jakość to przede wszystkim bezkompromisowa świeżość surowca, szlachetna odmiana winogron (np. Moscato,Gewürztraminer, Prosecco ) oraz mistrzostwo w operowaniu parą podczas destylacji, a w przypadku wersji starzonych (invecchiata, riserva) – użycie drewna wiśniowego, akacjowego lub dębowego.

Grappa to we Włoszech alkohol podawany po posiłku, wspomagający trawienie

Kultura picia obu alkoholi diametralnie się różni. Amerykanie, Brytyjczycy i Francuzi widzą w brandy klasyczny, wieczorny digestif, spożywany z nabożną czcią po wykwintnej kolacji, często w towarzystwie cygara. Amerykanie uwielbiają też tworzyć z niej ikoniczne koktajle, takie jak Sidecar, Brandy Alexander czy Brandy Sour. We Włoszech natomiast grappa jest elementem codzienności. Mieszkańcy Italii piją ją rytualnie na trawienie po obfitym, sytym posiłku. Uwielbiają dodawać kilka kropel do espresso, tworząc caffè corretto („poprawioną kawę”), a na północy kraju powszechnym zwyczajem jest rinsatura – wlanie odrobiny grappy do pustej filiżanki po espresso, aby „wypłukać” resztki kawy z cukrem.

Jak podawać brandy, a jak grappę?

Gdy zadajemy sobie pytanie: czym różni się brandy od grappy, należy zwrócić uwagę również na to, że odmienny jest sposób ich podawania. Brandy serwuje się w temperaturze pokojowej (16–20°C) w pękatych kieliszkach typu snifter (balon). Ciepło dłoni obejmującej szeroką czaszę powoli uwalnia ciężkie, złożone aromaty, które doskonale komponują się z gorzką czekoladą, serami z niebieską pleśnią (Roquefort), orzechami włoskimi czy suszonymi figami i morelami. Grappa wymaga z kolei zupełnie innej oprawy. Przezroczysta grappa bianca musi być lekko schłodzona (10–15°C), co tłumi alkoholową ostrość, a wersje starzone podaje się w temperaturze pokojowej. Konieczne jest użycie wąskiego, wydłużonego kieliszka w kształcie tulipana (tulipano), który kieruje owocowe estry wprost do nosa. Włosi mawiają wręcz: „La grappa è una donna gelosa” – grappa jest zazdrosną kobietą. Oznacza to, że nie wybacza błędów; złe szkło czy temperatura potrafią całkowicie zrujnować jej bukiet. Kulinarnie grappa jest niezastąpiona w towarzystwie włoskich ciasteczek biscotti alle mandorle, świeżych gruszek, winogron i lekkich deserów na bazie mascarpone.

Podsumowanie – gdzie znaleźć najlepsze trunki?

W asortymencie sklepu Vinori.pl znajdą Państwo autentyczną włoską grappę tutaj. Oprócz doskonałych destylatów oferujemy wybitne wina czerwone oraz wina białe z każdego zakątka globu: od francuskiego Bordeaux i Szampanii, przez włoskie Chianti i Barolo, hiszpańską Rioję, aż po trunki z Nowej Zelandii czy Argentyny. Dzięki usłudze eleganckiego pakowania, każda dostarczona przez nas w bezpiecznym opakowaniu butelka może stać się idealnym prezentem (zapraszamy: wino na prezent). Zapraszamy do wspólnego odkrywania fascynującego świata szlachetnych trunków.